Chỉ số giá tiêu dùng là gì ? Chỉ số CPI ảnh hưởng như thế nào?

Chỉ số giá tiêu dùng là gì ? CPI là một chỉ số được sử dụng khi phân tích, đánh giá mức tiêu dùng của nền kinh tế. Vậy CPI là gì? Công thức tính CPI như thế nào? Ý nghĩa của chỉ số CPI là gì ? Cùng LADIGI.VN tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Chỉ số giá tiêu dùng là gì ?

Chỉ số giá tiêu dùng (Tiếng Anh: Consumer Price Index – CPI ) là chỉ số phản ánh mức thay đổi tương đối giá cả của sản phẩm tiêu dùng theo thời gian được tính theo đơn vị phần trăm (%).

CPI đo lường sự thay đổi trung bình về giá theo thời gian mà người tiêu dùng trả cho một giỏ hàng hóa hoặc dịch vụ, thường được gọi là lạm phát.

chi-so-gia-tieu-dung-la-gi
Chỉ số giá tiêu dùng là gì ? Chỉ số CPI ảnh hưởng như thế nào?

Công thức tính CPI

Cách tính chỉ số CPI gồm 4 bước:

Bước 1: Cố định giỏ hàng hóa: Kết quả báo cáo điều tra giúp xác định lượng dịch vụ hay hàng hóa tiêu biểu mà một người dùng điển hình mua.

Bước 2: Xác định giá cả: Từng mặt hàng trong giỏ hàng hoá tại từng thời điểm đều phải được thống kê giá cả

Bước 3: Dùng số lượng nhân với giá của từng loại sản phẩm rồi cộng lại để tính tiền phải trả cho các vật dụng trong giỏ hàngcong-thuc-tinh-cpi

Chỉ số giá tiêu dùng là gì ? Công thức tính Chỉ số giá tiêu dùng ?Bước 4: Chọn ra thời kỳ gốc làm cơ sở so sánh để tính chỉ số CPI

Trong thời gian 5 – 7 năm tùy vào từng nước thì thời kỳ gốc cũng bị thay đổi theo

Những vấn đề đặt ra khi tính chỉ số CPI

Vì phương pháp tính toán chỉ số giá tiêu dùng hiện nay là cố định giỏ hàng hóa cho nên sẽ đặt ra những vấn đề sau:

– Chỉ số CPI có khả năng sẽ phản ánh cao hơn thực tế vì khi một mặt hàng hay dịch vụ được chọn trong giỏ hàng hóa cố định tăng nhanh hơn các mặt hàng khác thì người tiêu dùng sẽ có xu hướng ít tiêu dùng sản phẩm đó hơn và chuyển sang sử dụng một mặt hàng khác có giá hợp lý hơn.

– Chỉ số CPI không thể hiện được sự xuất hiện của những mặt hàng mới trên thị trường. Với một đơn vị tiền tệ, nếu có hàng hóa mới xuất hiện thì lựa chọn của người tiêu dùng cũng đa dạng hơn.

– Chỉ số CPI cũng không thể hiện được sự thay đổi trong chất lượng hàng hóa. Nếu chất lượng hàng hóa tăng, kéo theo mức giá cũng tăng thì thực tế là mức giá đó vẫn không tăng.

Mối quan hệ giữa CPI và lạm phát ?

Lạm phát là sự gia tăng của mức giá chung theo thời gian, mức giá chung bao gồm 2 phần: chỉ số giá tiêu dùng CPI và hệ số điều chỉnh GDP

Cả lạm phát và giảm phát đều có tác động vô cùng mạnh mẽ tới nền kinh tế, đo lường tỷ lệ này thường căn cứ vào 3 chỉ số: chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và chỉ số giá sản xuất (PPI)

Chỉ số CPI có mối quan hệ rất chặt chẽ với tỉ lệ lạm phát, nó được xem như là một thước đo điển hình của tỉ lệ lạm phát (“thuế” lạm phát)

Công thức tính chỉ số lạm phát dựa trên CPI:

Chỉ số lạm phát thời kỳ T = (CPI thời kỳ T – CPI thời kỳ T-1) / CPI thời kỳ T – 1

Tuy nhiên việc dựa vào chỉ số CPI để đo mức độ lạm phát không thực sự chính xác, chỉ số này chỉ thấy được cái nhìn tổng quan về mức tiêu dùng của nền kinh tế và sức mua của một nền kinh tế.

Chỉ số CPI được ứng dụng trên thực tế như thế nào?

CPI được xem như một chỉ số kinh tế, việc tính toán và phân tích chỉ số CPI mang đến nhiều hiệu quả tích cực cho nền kinh tế, chính phủ, doanh nghiệp để người dân sẽ có sự chuẩn bị trước khi thay đổi giá cả nền kinh tế.

Tính toán CPI là một trong những yếu tố quan trọng, chỉ số CPI còn được sử dụng như một thước do lạm phát cho các yếu tố kinh tế khác.

Ngoài ra CPI được dùng để điều chỉnh thu nhập của người dân,chính phủ sẽ điều chỉnh mức lương cơ bản phù hợp với chỉ số CPI nếu chỉ số CPI tăng, Chỉ số giá tiêu dùng cũng tự động điều chỉnh các chi phí sinh hoạt cho người tiêu dùng.

Chỉ số CPI ảnh hưởng như thế nào?

Chỉ số CPI giảm

Khi CPI giảm đồng nghĩa với giá các hàng hóa trong giỏ hàng tiêu chuẩn kéo CPI giảm, số tiền dành cho tiêu dùng có thu nhập thấp sẽ giảm. Nếu mức thu nhập giữ nguyên thì cuộc sống của người thu nhập thấp cũng ổn định, đồng thời mức sống được nâng cao hơn.

Tuy nhiên đây chỉ là giả thiết khi thu nhập của người tiêu dùng không đổi, còn thực tế thì lại khác, việc giảm phát thực tế là tốt trên một phương diện nào đó.

Ví dụ như giá của 1 chiếc điện thoại giảm do dịch vụ internet phát triển. Nhưng giảm phát khiến công nhân bị cắt giảm, tình trạng thất nghiệp gia tăng dẫn đến thiếu hụt chi tiêu gia đình, chất lượng cuộc sống giảm theo.

Chỉ số CPI tăng

Việc tăng chỉ số giá tiêu dùng cũng tức là giá cả của các loại hàng hóa đều tăng, tình trạng này tác động mạnh mẽ tới cuộc sống của người tiêu dùng đặc biệt là với những ai có thu nhập thấp, cuộc sống của họ sẽ càng vất vả hơn.

Tại thành thị những người có thu nhập thấp chủ yếu có thu nhập từ tiền công, trợ cấp xã hội, mức tiền lương không thay đổi, nhưng giá cả các mặt hàng tiêu dùng lại tăng cao, do đó chi phí chi tiêu cũng tăng, cuộc sống dần trở nên khó khăn và vất vả hơn.

Qua các năm, chỉ số giá tiêu dùng Việt Nam thay đổi như thế nào?

– Năm 2018: CPI bình quân tăng 3,54% so với năm 2017. Trong đó, CPI  12/2018 giảm 0,25% so với tháng 11 và tăng 2,98% so với tháng 12 năm 2017 (Tổng cục Thống kê).

– Năm 2017: CPI bình quân cả tăng 3,53% và đạt chỉ tiêu mà Quốc hội đã đề ra trước đó. Trong đó, CPI tháng 12 tăng 0,21% so với tháng trước và tăng 2,6% so với tháng 12 năm 2016 (Tổng cục Thống kê).

– Năm 2016: CPI bình quân so với năm 2015 tăng 2,66% . Trong đó, CPI tháng 12 đã tăng 0,23% so với tháng trước đó và tăng 4,74% so với tháng 12/2015 (Tổng cục Thống kê).

– Năm 2015: CPI bình quân tăng 0,63% so với năm 2014. Trong đó, CPI tháng 12 tăng 0,02% so với tháng 11 và tăng 0,6% so cùng kỳ năm 2014 (Tổng cục Thống kê).

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2014 so với năm 2013 tăng 1,84%. Cụ thể, tháng 12/2014 CPI đã tiếp tục giảm 0,23% so với tháng trước đó, tiếp tục xu thế tăng trưởng âm của tháng 11 (- 0,26%) (Tổng cục Thống kê)

Chỉ số giá tiêu dùng ở Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2019 

CPI tháng 7/2019 tăng 0,18% so với tháng 6 và tăng 1,59% so với tháng 12/2018 (Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 6/2019 giảm 0,09% so với tháng 5, tăng 1,41% so với tháng 12/2018 và tăng 2,16% so với cùng kỳ năm trước (Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 5/2019 tăng 0,49% so với tháng 4, tăng 1,5% so với tháng 12/2018, tăng 2,88% so với cùng kỳ năm trước (Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 4/2019 tăng 0,31% so với tháng 3, CPI bình quân 4 tháng đầu năm 2019 tăng 2,71% so với cùng kỳ năm 2018 (Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 3/2019 giảm 0,21% so với tháng 2. CPI bình quân quý I/2019 tăng 2,63% so với cùng kỳ năm 2018 (Số liệu công bố của Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 2/2019 tăng 0,8% so với tháng 1, tăng 0,9% so với tháng 12/2018 và tăng 2,64% so với cùng kỳ năm trước ( Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 1/2019 so với 12/2018 tăng 0,1%, chỉ số CPI tháng 1/2019 tăng 0,1% so với tháng 12/2018 và tăng 2,56% so với cùng kỳ năm trước (Tổng cục Thống kê).

CPI tháng 12/2018 giảm 0,25%, cả năm 2018 tăng 3,54%, chỉ số CPI bình quân năm 2018 tăng 3,54% so với bình quân năm 2017, nằm trong mục tiêu tăng dưới 4% do Quốc hội đưa ra (Tổng cục Thống kê).

 

Bài viết cùng chủ đề

Công ty LADIGI chuyên cung cấp dịch vụ SEO và đào tạo SEO cho doanh nghiệp.

- Đào tạo SEO: ladigi.vn/seo/dao-tao-seo

- Dịch vụ SEO: ladigi.vn/seo/dich-vu-seo