Chu kỳ bán rã là gì? Định nghĩa và cách để Tính chu kì bán rã mới nhất 2021

Chu kỳ bán rã là gì?

Chu kỳ bán rã, chu kỳ nửa phân rã hay thời gian bán rã là thời gian cần để một đại lượng biến đổi với thời gian theo hàm suy giảm số mũ đạt đến lượng bằng một nửa lượng ban đầu. Thời gian này thường được ký hiệu là T1/2.

Khái niệm này xuất hiện lần đầu trong phân rã hạt nhân. Mỗi chất phóng xạ, cứ sau mỗi chu kỳ bán rã, một nửa số nguyên tử của chất ấy biến đổi thành chất khác. Về sau, khái niệm này đã được áp dụng cả trong nhiều môn học khác.

Thời gian
(đơn vị là
chu kỳ bán rã)
Phần trăm
còn lại
100%
1 50%
2 25%
3 12.5%
4 6.25%
5 3.125%
6 1.5625%
7 0.78125%
N  

100
%

2

N

{displaystyle {frac {100%}{2^{N}}}}

 

Bảng bên cho thấy phần trăm của lượng còn lại sau các thời gian bằng số nguyên lần chu kỳ bán rã.

Công thức

Nếu N thể hiện đại lượng biến đổi theo hàm suy giảm số mũ của thời gian t:

 

N
(
t
)
=

N

e


λ
t

{displaystyle N(t)=N_{0}e^{-lambda t},}

với

  • N

    {displaystyle N_{0}}

     

    là giá trị ban đầu của N khi t=0

  • λ là một hằng số dương (hằng số phân rã).

Chu kỳ bán rã là

t

1

/

2

{displaystyle t_{1/2},}

thỏa mãn:

 

N
(

t

1

/

2

)
=

N

1
2

{displaystyle N(t_{1/2})=N_{0}cdot {frac {1}{2}}}

suy ra:

 

N

1
2

=

N

e


λ

t

1

/

2

{displaystyle N_{0}cdot {frac {1}{2}}=N_{0}e^{-lambda t_{1/2}},}

 

e


λ

t

1

/

2

=

1
2

{displaystyle e^{-lambda t_{1/2}}={frac {1}{2}},}

 


λ

t

1

/

2

=
ln

1
2

=

ln

2

{displaystyle -lambda t_{1/2}=ln {frac {1}{2}}=-ln {2},}

 

t

1

/

2

=

ln

2

λ

{displaystyle t_{1/2}={frac {ln 2}{lambda }},}

Chu kỳ bán rã bằng khoảng 69.3% thời gian sống trung bình.

Ví dụ

Vật lý

Ngoài phân rã hạt nhân, chu kỳ bán rã còn xuất hiện trong các quá trình điện học như mạch RC hay mạch RL circuit; ở đó, hằng số phân rã λ là nghịch đảo của hằng số thời gian τ của mạch. Với các mạch RC và RL đơn giản, λ bằng RC (tích điện trở và điện dung hay L/R (thương của độ tự cảm trên điện trở).

Hóa học

Trong phản ứng hóa học, lấy theo chuyển hóa bậc một, λ là hằng số tốc độ phản ứng.

Dược học

Trong dược học chu kỳ bán rã của thuốc hay chất được cơ thể hấp thụ là thời gian để lượng thuốc giảm đi một nửa so với ban đầu, nhờ vào các quá trình hấp thụ và chuyển hóa khác nhau. Đây là một hằng số quan trọng của các loại thuốc trong dược học và thường được gọi là thời gian bán thải, ký hiệu bởi t1/2.

 

N

=

N

2

t
T

{displaystyle mathrm {N} ={frac {mathrm {N} _{0}}{2^{frac {t}{T}}}}}

Đa phân rã

Đại lượng phân rã có thể là tích của nhiều quá trình phân rã với các hằng số phân rã khác nhau. Ví dụ, xét quá trình phân rã với hai hằng số phân rã λ1 λ2, tương tự trên, ta có chu kỳ bán rã

T

1

/

2

{displaystyle T_{1/2}}

tương ứng là:

 

T

1

/

2

=

ln

2

λ

1

+

λ

2

{displaystyle T_{1/2}={frac {ln 2}{lambda _{1}+lambda _{2}}},}

hay biểu diễn theo các chu kỳ bán rã riêng lẻ:

 

T

1

/

2

=

t

1

t

2

t

1

+

t

2

{displaystyle T_{1/2}={frac {t_{1}t_{2}}{t_{1}+t_{2}}},}

Tham khảo

Xem thêm

  • Phân rã hạt nhân
  • Thời gian bán thải

Liên kết ngoài

  • half-life (radioactivity) tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)


Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chu_kỳ_bán_rã&oldid=64478434”

Từ khóa: Chu kỳ bán rã, Chu kỳ bán rã, Chu kỳ bán rã

chu kì bán rã là gì
chu kỳ bán rã là gì
chu kỳ bán rã
thời gian bán rã
chu kì bán rã
chu kỳ bán hủy
chu kì bán rã là
bán rã là gì
bán rã
t 1/2 là gì
thời gian bán hủy là gì
công thức chu kì bán rã
chu kỳ phân rã
thời gian bán rã là gì
chu kì bán hủy
chu kỳ bán hủy là gì
thời gian bán huỷ
công thức chu kỳ bán rã
công thức bán rã
bàn ra là gì
chu trình bán rã
chu kỳ bán rã sinh học là gì
chu ki ban ra
chu ky ban ra
chu kì bán huỷ

LADIGI – Công ty dịch vụ SEO từ khóa giá rẻ, SEO từ khóa, SEO tổng thể cam kết lên Top Google uy tín chuyên nghiệp, an toàn, hiệu quả.

Scores: 4.97 (126 votes)

Có thể bạn quan tâm  Francolinus là gì? Chi tiết về Francolinus mới nhất 2021

100 lần tự tìm hiểu cũng không bằng 1 lần được tư vấn




    Mã giảm giá
    SHOPEE 100K