Đại thành Toán pháp là gì? Đại thành toán pháp là tác phẩm của ai mới nhất 2022

Đại thành Toán pháp là gì?

Đại thành toán pháp, hay Toán pháp đại thành (chữ Nôm: 算法大成), là một cuốn sách toán học cổ của Việt Nam, được tác giả là Lương Thế Vinh biên soạn vào giữa Thế kỉ 15. Hiện nay còn bản in Đại thành toán pháp thời vua Lê Dụ Tông, niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705-1719). Ngoài ra, Viện Nghiên cứu Hán-Nôm còn có hai bản; bản mới nhất được chép năm Giáp Thân, thời kì vua Bảo Đại (1944).

Nội dung

Đại thành toán pháp bao gồm các bài toán, thuật giải, và kết quả số. Ngoài bảng cửu chương, sách còn nói về các số lớn: ức, triệu, kinh, thê, cai, nhương, giản, chinh, ti, cực. Cứ vạn vạn bậc dưới ăn một bậc trên, ví dụ: vạn vạn ức là một triệu, vạn vạn triệu là một kinh. Nhưng sách lại không cho biết vạn vạn là bao nhiêu.[1]

Nội dung sách có thể tóm lược, dựa theo Alexei Volkov như sau:[2]

Các bài toán 1-35 nói về vấn đề phân chia. Thí dụ, bài toán 1-2 có thể diễn đạt theo ngôn ngữ đại số như sau: cho

y
=
a
x
,
z
=
b
x
,
x
+
y
+
z
=
n

{displaystyle y=ax,z=bx,x+y+z=n}

, tìm

x
,
y
,
z

{displaystyle x,y,z}

.

Các bài toán 36-42 nói về việc tính diện tích các hình phẳng, bao gồm hình vuông, hình chữ nhật, hình xấp xỉ hình thang, và hình tròn. Số pi, tỉ lệ giữa chu vi và đường kình hình tròn, được lấy là 3:1.

Có thể bạn quan tâm  Jung Chan-woo là gì? Chi tiết về Jung Chan-woo mới nhất 2021

Nhóm bài toán 43-69 dành cho các vấn đề về tỉ lệ, có nói về phương pháp tính chiều cao của một vật khi chiều cao của một vật khác và độ dài bóng nắng của hai vật đã biết. Cũng liên quan đến tỉ lệ, có bài toán tính số đồ vật có thể mua với một khoản tiền khi biết giá của chúng.

Bài toán 70-85 nói về vấn đề khai căn số, các thuật giải để chuyển đổi các đơn vị tiền tệ.

Nhóm bài toán 86-93 nói về nhân, chia, và các bài toán tính thể tích (của các thuyền). Ngoài ra cũng có các thuật bói toán.

Các bài toán 94-131 nói về vấn đề tính hình phẳng, bao gồm hình chữ nhật, đoạn tròn, hình sừng trâu, hình trống, hình ellipse, vành khăn, và hình mắt (giao của hai hình tròn), hình tam giác cân, hình đa giác gồm nhiều hình thang ghép lại, tứ giác. Ngoài ra có bài toán về tính căn bậc hai, thể tích các khối thẳng, và đổi đơn vị.

Sách cũng có riêng một phần về việc tính thuế đất. Phần cuối sách nói về vấn đề “bói toán”, tính độ cao của cây khi biết độ dài của bóng nắng. Sách cũng có một số bài toán trích trong Tôn tử toán kinh.

Chú thích

  1. ^ Lý giải: Nếu vạn vạn bằng 10 giống như 10 chục là một trăm, mười trăm là một nghìn thì tại sao lại còn phân biệt cách đếm số lớn với số nhỏ. Cách đếm đó Tôn Tử gọi là Đại số pháp, chú ý chữ đại ở đây là lớn, khác với chữ đại là thay (thay số bằng chữ trong đại số, Algèbre).
  2. ^ Volkov, Alexei. “On the origins of the Toan phap dai thanh (Great Compendium of Mathematical Methods).” Lưu trữ 2017-03-12 tại Wayback Machine From China to Paris: 2000 years transmission of mathematical ideas (2002): 369-410.
Có thể bạn quan tâm  Cư Kuin là gì? Chi tiết về Cư Kuin mới nhất 2021

Tham khảo

  • Volkov, Alexei (2002), “On the Origins of the Toan phap dai thanh”, trong Samplonius, Yvonne Dold; Dauben, Josephn W. (biên tập), From China to Paris: 2000 Years Transmission of Mathematical Ideas, Franz Steiner Verlag, tr. 369–410, ISBN 978-3-515-08223-5

  • Volkov, Alexei (2009), “Mathematics and Mathematics Education in Traditional Vietnam”, trong Robson, Eleanor; Stedall, Jacqueline (biên tập), The Oxford Handbook of the History of Mathematics, Oxford: Oxford University Press, tr. 153–76, ISBN 978-0-19-921312-2
  • Volkov, Alexei (2016), “Mathematics in Vietnam”, trong Selin, Helaine (biên tập), Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures (ấn bản 3), Berlin: Springer-Verlag, tr. 2818–2833, ISBN 978-94-007-7748-4

Liên kết ngoài

  • Toán học Việt Nam thời kỳ Trung đại báo Tia sáng ngày 27/04/2020, bản dịch Mathematics in Vietnam của A. Volkov trong Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures (Helaine Selin Editor), Third Edition, Springer, 2016, pp. 2818-2833.
  • Sách toán Việt Nam hiện tồn báo Tia sáng ngày 11/05/2020, phần tiếp theo bản dịch Mathematics in Vietnam của A. Volkov trong Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures (Helaine Selin Editor), Third Edition, Springer, 2016, pp. 2818-2833.
  • Toán học trong thi cử ngày xưa báo Đà Nẵng ngày 09/07/2017.


Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Đại_thành_Toán_pháp&oldid=64986905”

Từ khóa: Đại thành Toán pháp

đại thành toán pháp
đại hành toán pháp
đại thành toàn pháp
đại thành toán pháp của ai
tác giả của đại thành toán pháp
đại thành toán pháp tác giả là ai
tác giả đại thành toán pháp
đại thành toán pháp là tác phẩm của ai
tác phẩm đại thành toán pháp là của ai
lập thành toán pháp của ai
dai thanh toan phap
đại thành toán pháp là của ai
toán pháp
đại thành toán pháp của lương thế vinh

LADIGI – Công ty dịch vụ SEO Google giá rẻ, SEO từ khóa, SEO tổng thể cam kết lên Top Google uy tín chuyên nghiệp, an toàn, hiệu quả.

Scores: 4.01 (121 votes)

Có thể bạn quan tâm  Ngũ Lĩnh là gì? Chi tiết về Ngũ Lĩnh mới nhất 2021

100 lần tự tìm hiểu cũng không bằng 1 lần được tư vấn