Phân loại nhạc cụ là gì? Chi tiết về Phân loại nhạc cụ mới nhất 2021

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bước tới điều hướng
Bước tới tìm kiếm

220px Musical instrument classification by physics based organology

Một hệ thống phân loại nhạc cụ dựa trên cơ sở vật lý.

Trong lịch sử nghiên cứu về các loại nhạc cụ, đã có nhiều ý kiến khác nhau và nhiều khi mâu thuẫn nhau về phân loại các nhạc cụ. Ví dụ: một vật như thế nào thì được gọi là nhạc cụ? Loại trống nào thì gọi là nhạc cụ, còn loại trống nào không phải? Ngay cả khi một loại trống đã được xem là nhạc cụ, thì ở vùng này gọi là nhạc cụ gõ, còn nơi khác lại xem nó là nhạc cụ màng.[1][2]

Do đó, đã có nhiều hệ thống phân loại nhạc cụ rất khác nhau. Mỗi hệ thống phân loại thường dành riêng cho một nền văn hóa cụ thể, cho mỗi quốc gia, cho mỗi dân tộc và còn thay đổi tùy theo sự phát triển của âm nhạc trong nền văn hóa đó. Chẳng hạn ở Việt Nam, đã có sự phân loại dựa vào nguồn gốc phát sinh ra nhạc cụ là: nhạc cụ dân tộc (cổ truyền) và nhạc cụ phương Tây (ngoại lai), song song với đó là nhạc năm cung và nhạc bảy cung. Nhưng có quá trình mà một nhà nghiên cứu đã gọi là “giao thoa âm nhạc” đã làm thay đổi văn hóa và nghệ thuật, thậm chí dẫn đến “hòa tan” ít nhiều.[3][4][5][6][7]

Thêm vào đó, con người đã phát minh ra các nhạc cụ mới chưa từng có trước đây. Bởi thế, không thể có một hệ thống phân loại cố định và bao quát để áp dụng chung trên toàn Thế giới trong lịch sử. Tuy nhiên, cũng đã có các hệ thống phân loại khá ổn định tùy theo một số tiêu chí xác định.

Các tiêu chí[sửa | sửa mã nguồn]

Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Tiêu chí phân loại nhạc cụ là khác nhau tùy theo quan điểm, địa phương, cách thức phát ra âm thanh âm hoặc độ cao thanh âm phát ra, v.v. Ví dụ:

  • Nhạc cụ cổ truyền và nhạc cụ hiện đại là phân loại về thời gian phát sinh nhạc cụ trong lịch sử một vùng lãnh thổ.
  • Từ thế kỉ XVI, Michael Praetorius ([8]:119–21,147) đã phân thành “nhạc cụ châu Âu” và “nhạc cụ phương Tây” là dựa vào địa phương theo địa điểm ông sinh sống. Còn nếu theo địa phương thuộc châu Á (như Việt Nam), thì lại là nhạc cụ châu Á và nhạc cụ phương Tây (gồm cả Âu và Mỹ).

Hộp âm nhạc là nhạc cụ tự động.

  • Nhạc cụ cần phải có người chơi thì mới phát ra âm thanh. Tuy nhiên có nhạc cụ tự động phát ra bản nhạc không cần có người chơi, như đàn nước Tây Nguyên đang được Kon Tum phục hồi và phát triển,[9] loại này là một thệ thống ống dẫn nước, đặt cạnh khe nước, dòng suối; khi nước chảy vào sẽ tự phát ra âm thanh. Hộp âm nhạc cũng được coi là nhạc cụ tự động: mở hộp là bản nhạc phát ra; ở Việt Nam, loại này khá phổ biến vào những năm 1970 trở về trước.
  • Nhạc cụ phát ra thanh âm nhờ đưa luồng không khí “thổi” vào thì gọi là “nhạc cụ hơi”, như flute, clarinet, phong cầm, đại phong cầm. Nhưng ở Việt Nam, “các cụ” ta từ xưa đã gọi nhạc cụ nào kiểu phải “thổi” như vậy là sáo (nhỏ, thẳng) hoặc kèn (to, loe), chứ không gọi là đàn; nên flute gọi là sáo Tây, clarinet là kèn, còn phong cầm và đại phong cầm là đàn. Cách gọi này phản ánh kiểu phân loại kép (dùng nhiều tiêu chí).

Tiêu chí thường dùng[sửa | sửa mã nguồn]

Phân loại theo cách phát âm thanh[sửa | sửa mã nguồn]

Người chơi nhạc cụ có thể làm nhạc cụ phát ra âm thanh bằng nhiều cách khác nhau, dựa và đó chia thành:[2]

  • Nhạc cụ dây phát âm thanh bằng gảy hay kéo (cây vĩ) lên dây đàn, như guitar, vĩ cầm.
  • Nhạc cũ gõ phát âm thanh bằng cách gõ hay đập vào nó, như trống lẫy, chũm chọe.
  • Nhạc cũ hơi phát âm thanh nhờ luồng khí chuyển động, như kèn đồng, phong cầm.
  • Nhạc cũ bàn phím phát âm thanh nhờ gõ vào phím trên bàn phím, như dương cầm.

Phân loại theo bộ phận phát âm thanh[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống phân loại này do người Hindu tạo ra khoảng 2000 năm trước đây.[10]

  • Do dây của nó rung động, thì gọi là nhạc cụ dây, như: vĩ cầm, guitar, dương cầm
  • Do toàn bộ nhạc cụ rung động, thì gọi là nhạc cụ gõ, như: chũm chọe, chiêng, kẻng
  • Do mặt có bịt màng của nó rung động, thì gọi là nhạc cụ màng, như: trống có mặt bịt da
  • Rung động nhờ hơi, thì gọi là nhạc cụ hơi, như: kèn, sáo, phong cầm.

Phân loại theo cao độ âm thanh phát ra[sửa | sửa mã nguồn]

Nhạc cụ phát ra thanh âm cao gọi là nhạc cụ soprano, như: flute, clarinet, vĩ cầm; giọng thấp hơn gọi là nhạc cụ baritone, như: đại hồ cầm, pha-gôt. Theo cách này, chỉ riêng một họ clarinet có thể gặp:[11]

  1. B-Flat Clarinet.
  2. A Clarinet….
  3. E-Flat Clarinet….
  4. Alto Clarinet….
  5. Bass Clarinet….
  6. Contrabass và Contra-Alto Clarinets.

Còn riêng kèn trôngpet có tới hơn 10 loại.[12] Ở Việt Nam, cây sáo trúc – do cải tiến của nghệ sĩ Đinh Thìn – đã có 3 loại C, D và G (sáo giọng đô, giọng rê và giọng son).

Phân loại theo cường độ âm thanh[sửa | sửa mã nguồn]

  • Theo tiêu chí này, gồm ba loại chính là nhạc cụ tạo âm thanh bé (ppp đến pp), nhạc cụ tạo âm thanh nhỏ khẽ vừa (p đến m) và nhạc cụ tạo ra âm thanh to (f đến fff).[13]
  • Chính là theo tiêu chí này, mà dương cầm có tên gốc là đàn pianoforte (tức là có thể nhỏ và to), gọi tắt là piano.[14]

Phân loại theo thể loại nghệ thuật được dùng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đàn guitar chuyên dùng trong flamenco, thì gọi là guitar flamenco. Đàn guitar cổ điển chuyên dùng cho độc tấu nhạc cổ điển, một số tác phẩm nhạc nhẹ. Đàn guitar jazz chuyên dùng cho thể loại nhạc này.
  • Họ kèn trôngpet có kèn Bb (Si bémol) dùng trong dàn nhạc giao hưởng và nhiều thể loại âm nhạc khác; nhưng nếu dùng trong Jazz, thì lại cần kèn Flugelhorn.[15]

Phân loại theo kích thước[sửa | sửa mã nguồn]

  • Như dương cầm có 5 loại (không kể dương cầm điện và dương cầm điện tử), tùy theo kích cỡ to dần gọi là: spinet piano, console piano, studio piano, upright piano và grand piano.[16]
  • Đàn organ dùng trong các Nhà thờ thường có kích thước rất lớn, cần cả một căn phòng để chứa, gọi là pipe organ. Còn loại nhỏ có thể đặt trong phòng cá nhân gọi là pump organ.

Phân loại bằng thuật toán[sửa | sửa mã nguồn]

17px Pictogram voting wait.svg Đang thực hiện…

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nhạc cụ học
  • Bộ đồng
  • Bộ gỗ
  • Nhạc cụ dây
  • Nhạc cụ gõ
  • Nhạc cụ hơi
  • Dàn nhạc giao hưởng hiện đại

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Toàn bộ các loại nhạc cụ (A to Z of Musical Instrument) ở https://www.imit.org.uk/pages/a-to-z-of-musical-instrument.html
  • Phân loại nhạc cụ (Instrument Classification) ở https://www.goshen.edu/academics/music/mary-k-oyer-african-music-archive/instrument-classification/

Nguồn trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^

    Klaus Wachsmann, Margaret J. Kartomi, Erich M. von Hornbostel & Curt Sachs. “Instruments, classification of”.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)

  2. ^ a ă “Instrument Classification” (PDF).
  3. ^ Trần Quang Hải. “TRẦN VĂN KHÊ / MUSIC & LIFE”.
  4. ^ Jason Freeman. “Extreme Sight-Reading, Mediated Expression, and Audience Participation: Real-Time Music Notation in Live Performance”.
  5. ^ “Classification System of Musical Instruments”.
  6. ^ Mai Anh. “GS. Trần Văn Khê – Nhà nghiên cứu âm nhạc truyền thống làm vinh danh nước Việt”.
  7. ^ Lê Ái Phú. “Giáo sư, Viện sỹ Trần Văn Khê – Một tinh thần trách nhiệm cao cả với đất nước và dân tộc”.
  8. ^ Kartomi, Margaret J. (ngày 1 tháng 11 năm 1990). On Concepts and Classifications of Musical Instruments. Chicago Studies in Ethnomusicology. University of Chicago Press.
  9. ^ Hồng Phong & Thế Phong. “Kon Tum phục hồi cây đàn nước”.
  10. ^ “Classification Of Instruments”.
  11. ^ “A MUSICAL INTRODUCTION TO THE DIFFERENT TYPES OF CLARINETS”.
  12. ^ “LA TROMPETTE DANS TOUT SES ÉTATS”.
  13. ^ Alicja A. Wieczorkowska & Zbigniew W. Ras, Xin Zhang, Rory Lewis. “Multi-way Hierarchic Classification of Musical Instrument Sounds” (PDF).Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
  14. ^ Pamela Wiggins. “Is It a Piano, Pianoforte or Maybe a Harpsichord?”.
  15. ^ “Types of Trumpets”.
  16. ^ “Types of Pianos”.


Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Phân_loại_nhạc_cụ&oldid=64709163”

Từ khóa: Phân loại nhạc cụ, Phân loại nhạc cụ, Phân loại nhạc cụ

LADIGI – Công ty dịch vụ SEO Google giá rẻ, SEO từ khóa, SEO tổng thể cam kết lên Top Google uy tín chuyên nghiệp, an toàn, hiệu quả.

Nguồn: Wikipedia

Scores: 4.2 (158 votes)

100 lần tự tìm hiểu cũng không bằng 1 lần được tư vấn